Bolesław Berger

Lokalizacja:  Cmentarz Stare Powązki, ul. Powązkowska 14, 01-797, Warszawa

Kwatera 194, rząd 4, miejsce 12

Bolesław Berger (1876–1942) ps. Kuroki, Wacław

Urodził się 08.08.1876 r. we wsi Łachów (obecnie Sosnowiec), syn Stanisława i Ludwiki. Ukończył szkołę sztygarów w Dąbrowie Górniczej, jednak ze względu na chorobę płuc nie podjął pracy w górnictwie. W 1895 r. zatrudniony był w przędzalni wełny w Sosnowcu. W 1896 r. wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej, wprowadzając do partii ojca i brata Stanisława Bergera. W związku z działalnością socjalistyczną już w roku 1897 był aresztowany. Kolejne zatrzymanie odbyło się w 1898 r., a w 1899 r. został aresztowany w sprawie zabójstwa agenta policji J. Szancenberga i skazany na 5 lat zesłania na Syberię. Po 3 latach zesłania zbiegł i wrócił do kraju. W 1903 r. wszedł w skład CKR PPS. Jego zadaniem była odbudowa organizacji w okręgu łódzkim, ale już w 1904 r. aktywnie działał w Warszawie, gdzie wraz z Walerym Sławkiem organizował pierwsze „koła bojowe” Organizacji Bojowej PPS. Otrzymał funkcję lokalnego pełnomocnika CKRu w składzie WOKR. Był jednym z organizatorów głośnego zbrojnego wystąpienia na pl. Grzybowskim 13.11.1904 r.

W lutym 1905 r. przygotowywał zamach na warszawskiego gubernatora M. Czertkowa, do którego ostatecznie nie doszło. Miał swój udział w organizowaniu pierwszych dziesiątek bojowych Organizacji Spiskowo-Bojowej, która była pod dowództwem Stefana Okrzei. Poważnie chory na gruźlicę udał się na kurację do Zakopanego, gdzie nadal prowadził działalność partyjną. W Krakowie ukończył szkołę bojową, jeździł pomiędzy Królestwem a Galicją z poleceniami partyjnymi. W 1906 r. został aresztowany w Warszawie i osadzony w Cytadeli Warszawskiej. Niezidentyfikowany, pod fałszywym nazwiskiem Mitrocki i dzięki staraniom adwokata Stanisława Patka, zostaje w 1907 r. zwolniony z nakazem opuszczenia Królestwa. Przebywał w Szwajcarii, a do Polski wrócił w 1919 r. Pracował jako urzędnik Głównego Funduszu Bezrobocia. Działał nadal w PPS, gdzie w 1927 r. podczas konferencji organizacji warszawskiej został członkiem OKR. Był radnym miasta Warszawy z ramienia partii. W 1928 r. przeszedł do rozłamowej PPS – dawna Frakcja Rewolucyjna.

Zmarł 11.12.1942 r. na gruźlicę. Odznaczony Krzyżem Niepodległości z Mieczami w 1932 r.

W grobie spoczywają również:

Mieczysław Muszalski (1922-1994) żołnierz Armii Krajowej ps. Akord

Jola Muszalska (1912-1997) PPOR. Armii Krajowej ps. Jola

Lokalizacja grobu:

Źródła:
cmentarze.um.warszawa.pl/pomnik.aspx?pom_id=31356
Bolesław Berger | Fundacja 100
Monitor Polski z 1932 r. Nr 259, poz. 296,
Biogram autorstwa Stanisława Kalabińskiego w Słowniku Biograficznym Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego.

Zdjęcie biogramowe (Album pamiątkowe Rady miasta stołecznego Warszawy: 1919-1929), zdjęcie grobu z zasobów projektu Czerwony Goździk (z dnia 30.04.2026).

Przygotował Dariusz Bondar

Dodaj komentarz