Lokalizacja: Cmentarz Wojskowy na Powązkach, ul. Powązkowska 43/45, Warszawa
Kwatera: A26, Rząd: TUJE, Miejsce: 2/3
Władysław Broniewski (1897-1962)
Urodzony 17 grudnia 1897 roku w Płocku. Syn urzędnika bankowego Antoniego i Zofii z d. Lubowidzka. Od roku 1906 uczęszczał do Gimnazjum Polskiego w Płocku, gdzie związał się z młodzieżowymi organizacjami niepodległościowymi. Po wybuchu I wojny światowej przerwał nauczanie i w kwietniu 1915 roku wstąpił w szeregi Legionów Polskich. Przyjmuje pseudonim „Orlik”. Ukończył szkołę podoficerską, w randze sierżanta służył w 4 pułku piechoty Legionów i uczestniczył w walkach na Wołyniu. W następstwie kryzysu przysięgowego w lipcu 1917 roku uwięziony w obozie dla internowanych w Szczypiornie. Zwolniony z obozu w grudniu 1917 roku. W latach 1918-1921 roku służył w wojsku polskim, w którym zdobył rangę kapitana. Odznaczony Krzyżem Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych. W roku 1918 zdaje egzamin maturalny. W latach 1921-1925 student filozofii na Uniwersytecie Warszawskim. W trakcie studiów wstępuje do Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej, a po rozłamie w organizacji do Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej „Życie”. W roku 1925 podjął pracę w piśmie „Wiadomości Literackie”. Współpracował z z prasą związaną z KPP. We wrześniu 1931 roku aresztowany i osadzony na 2 miesiące w więzieniu w Warszawie. W roku 1939 roku zgłosił się na ochotnika do wojska i został przydzielony do ośrodka zapasowego 28 dywizji piechoty. Po agresji radzieckiej zamieszkał we Lwowie. W styczniu 1940 roku aresztowany przez NKWD, do sierpnia 1941 roku przebywał w więzieniach we Lwowie, Moskwie, Saratowie i Ałma-Acie. Po uwolnieniu podejmuje pracę w ambasadzie polskiej w Kujbyszewie, a następnie wstępuje do Polskich Sił Zbrojnych gen. Andersa. Ewakuował się wraz z armią do Iranu, a następnie przez Irak trafił do Palestyny. W listopadzie 1945 roku powrócił do Polski. Zamieszkał w Łodzi, a następnie w Warszawie, kontynuując pracę literacką. Zmarł na raka krtani w Warszawie 10 lutego 1962 roku. Autor szeregu tomików poezji, m.in. „Wiatraki” (1925), „Dymy nad miastem” (1926), „Troska i pieśń” (1932), „Krzyk ostateczny” (1938), „Bagnet na broń” (1943), „Drzewo rozpaczające” (1945), „Anka” (1956), a także poematów m.in. „Komuna Paryska” (1929), „Słowo o Stalinie” (1949) i „Mazowsze” (1951).
„Niech wicher nas rwie i łamie, niech kości, jak ziarno, rozsieje – po stokroć wzejdziemy wiosnami, skrwawieni, bezdomni, sami, różą z serca Okrzei”
Władysław Broniewski, „Róża”, fragment wiersza z tomiku „Dymy nad miastem”, rok 1926.
Wanda Broniewska (1901-1991), z d. Szpirlajn, po pierwszy mężu Burawska
Urodzona w Warszawie w roku 1901. Córka lekarza Adolfa Szpirlajna i Sabiny z d. Sobolewska. Studiowała psychologię na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 30′ pracowała jako urzędniczka w Sejmie RP, w tym jako sekretarka marszałka Sejmu. Podczas II wojny światowej żołnierka AK, ps. „Halina”. Należała do tzw. oddziału „Dysk” – Dywersji i Sabotażu Kobiet. Uczestniczka powstania warszawskiego, odznaczona Krzyżem Walecznych. Po zakończeniu wojny pracowała w Biurze Odbudowy Stolicy, a następnie w Polskim Radiu. W marcu 1948 roku wyszła za Władysława Broniewskiego. Po śmierci męża została honorowym kustoszem Muzeum Broniewskiego przy ul. Dąbrowskiego w Warszawie. Zmarła 12 listopada 1991 roku.
Link do lokalizacji grobu:
Źródła fotografii: Władysława Broniewskiego (ze zbiorów Szukaj w Archiwach), Wandy Broniewskiej (ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego); fotografia grobu ze zbiorów projektu Czerwony Goździk.
Przygotował Przemysław Kmieciak
Czerwony Goździk 