Lokalizacja: Cmentarz Rzymskokatolicki w Zawierciu, ul. Cmentarna 7

50.478181, 19.441512 (link)

Stanisław Stach, ps. Larwa (1915-1944)
Urodził się 10.04.1915 roku we wsi Zederman, pow. olkuski. Przed wojną był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej oraz Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (TUR). Od 1939 roku działał jako członek Komitetu Obwodowego Zawiercie PPS-WRN, żołnierz Gwardii Ludowej PPS oraz łącznik z zagłębiowską PPS (pomiędzy Stanisławem Wenclem a Aleksym Bieniem). Został zastępcą przewodniczącego Okręgowego Komitetu Robotniczego ds. techniki organizacji. Delegowano go również do akcji pomocy więźniom w grupie Adama Rysiewicza. Aresztowany we wrześniu 1943 roku przez gestapo, został stracony 29.02.1944 roku w obozie Auschwitz. Był mężem Ludwiki Stach-Pęczkowskiej.

W grobie spoczywa Stanisław Pęczkowski (19.08.1905-19.06.1968) pracownik Towarzystwa Akcyjnego Zawiercie (Dyrektor działu drukarni), współpracował w okresie okupacji z konspiracją PPS WRN.

Źródła: Polska Partia Socjalistyczna w okresie wojny i okupacji 1939-1945 : Lista strat polskiego ruchu socjalistycznego 1939- maj 1945, Ludwika Stach-Pęczkowska „Zawiercie-Auschwitz-Bergen Belsen” (całość wpomnień dostępna online), Z dziejów ruchu socjalistycznego na Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim w latach hitlerowskiej okupacji.

Przygotował Dariusz Bondar, zdjęcie grobu (30.04.2026) z zasobów projektu Czerwony Goździk