Kwatera Bohaterów Rewolucji 1905-1907

Lokalizacja: Cmentarz Rzymskokatolicki pod wezwaniem św. Wincentego na Dołach, ul. Smutna 7, Łódź, 91-729

Mogiła zbiorowa, spoczywają tu prochy rewolucjonistów przeniesione z miejsca straceń w parku na Zdrowiu w Łodzi.

Lista pochowanych:

1. Bariasz Mateusz (1875-1908) ps. Chrystus. Robotnik budowlany, syn Tomasza. Od 1904 członek PPS w Łodzi, w 1905 r. uczestnik zamachu na komisarza II cyrkułu policyjnego Szatałowicza, uczestniczył w przygotowaniach do innych akcji Organizacji Spiskowo-Bojowej PPS. Aresztowany 7 maja 1905 r. Więziony w Piotrkowie i Kaliszu Skazany przez Warszawki Wojskowy Sąd Okręgowy na karę śmierci, został stracony w 1908 r. w więzieniu w Łodzi.

2. Błaszczyk Mieczysław (1888-1907) ps. Blondynek. Urodził się w Łodzi, syn Karoliny (działaczki PPS) i Józefa (powstańca styczniowego i działacza PPS). Pracownik fabryki Gutmana. W PPS czynny od 1904 r. członek Organizacji Bojowej PPS w Łodzi. Uczestnik wielu akcji bojowych m.in. w Wysokiem Mazowieckim w tzw. krwawej środzie 15 sierpnia 1906 r. Ukończył szkołę instruktorów bojowych w Krakowie. Po rozłamie w PPS w 1906 r. był członkiem PPS-Lewica. Instruktor milicji robotniczej PPS. Zginął w walce z patrolem wojskowo-policyjnym na ulicy łodzi w dniu 11 października 1907 r. W 1930 r. został odznaczony pośmiertnie Krzyżem Niepodległości z Mieczami.

3. Dolewka Antoni (1888-1909) ps. Szymon. Pracownik fabryki R. Biedermanna w Łodzi. Członek PPS i OB PPS. Kieruje organizacją partyjną na Bałutach, instruktor OB PPS. Uczestnik rewolucji 1905 r., uczestnik i organizator strajków. W dniu 2 sierpnia 1906 r. uczestnik zamachu na posterunek policji, w trakcie którego zostaje aresztowany, po 1,5 roku więzienia został zwolniony. Po rozłamie w partii zostaje członkiem PPS-Lewica. w 1908 r. ponownie aresztowany podczas zamachu na szpicla. Skazany na karę śmierci przez sąd wojenny w Łodzi został stracony w łódzkim więzieniu 1 stycznia 1909 r.

4. Englert Karol (1870-1908) ps. Lipiec , robotnik, członek PPS, wziął udział w zamachu na dyrektora fabryki przy ul. Zachodniej w Łodzi w czerwcu 1907 roku, stracony w roku 1908

5. Florczak Stanisław (1882-1906) ps. Kozak, robotnik – przędzalnik w fabryce braci Prussak w Łodzi, bojowiec PPS, zginął w walce z żołnierzami rosyjskimi po akcji ekspropriacyjnej w Aleksandrowie 7 lipca 1906 roku, pochowany w Bełdowie, ekshumowany we wrześniu 1928 r., przeniesiony na cmentarz łódzki.

6. Gładziak Bronisław (lub „Głydziak”) (1885-1908), bojowiec PPS, skazany za napad na furgon składów monopolowych przy ul. Rokicińskiej w kwietniu 1907 roku, powieszony w więzieniu przy ul. Długiej 11 listopada 1908 roku.

7. Hejman Adolf (1880-1906) ps. Solon. Łódzki buchalter, od 1903 r. członek PPS. Członek Łódzkiego Komitetu Robotniczego PPS. Działa w Organizacji Bojowej PPS, instruktor bojowy, uczestnik akcji bojowych. W dniu 7 lipca 1906 r po akcji ekspropriacyjnej w Aleksandrowie został ranny w walce z Kozakami i zabity. Odznaczony pośmiertnie Krzyżem Niepodległości z Mieczami (1930 r.).

8. Kasprzak (Kacprzak) Władysław (ok. 1888-1908). Pracownik rzeźni, członek PPS, a następnie PPS Frakcja Rewolucyjna, uczestnik akcji Organizacji Bojowej PPS w Łodzi, aresztowany i więziony. Stracony 27 maja 1908 roku przez powieszenie. Ciało pochowano w zbiorowej mogile na Polesiu Konstantynowskim, w 1975 prochy przeniesiono na cmentarz komunalny na Dołach w łodzi.

9. Królikowski Władysław (zm.1908) Członek OB PPS, aresztowany na przełomie 1905/1906, osadzony w warszawskiej cytadeli (Pawilon X), stracony w 1908 r.

10. Nowak Józef (1887-1908), tkacz, bojowiec PPS, skazany za zabójstwo żandarmów z 7 kwietnia 1907 roku, powieszony w więzieniu przy ul. Długiej 7 maja 1908 roku.

11. Nowicki Walenty (1885-1908) ps. Hiszpan, bojowiec PPS, skazany 8 czerwca 1908 roku za postrzelenie strażnika w Radogoszczu, powieszony 10 czerwca 1908 roku.

12. Pilarek Kacper (1887-1908), tkacz, bojowiec PPS, skazany za zabicie policyjnego szpicla, powieszony w więzieniu przy ul. Długiej 15 lutego 1908 roku.

13. Pokojowczyk Marcin (1878-1908) ps. Diabeł , członek PPS, skazany na karę śmierci za zabójstwo właściciela piwiarni na ul.Rokocińskiej w 1906 r., popełnił samobójstwo w celi w grudniu 1908 r.

14. Pietrzykowski Franciszek (1888-1907), brat Pawła, robotnik w fabryce Dawida Prussaka, bojowiec PPS, 9 września 1907 roku przeprowadził zamach na rewirowego przy ul. Nowomiejskiej w Łodzi, zginął ścigany przez żołnierzy na rogu Wolborskiej i Wschodniej.

15. Pietrzykowski Paweł (1885-1906) ps. Siwy, brat Franciszka, przędzalnik z fabryki Prussaka, bojowiec PPS, zginął w starciu z bojówką SDKPiL podczas strajku przy ul. Wólczańskiej w Łodzi 10 maja 1906 roku.

16. Sobczyński Adam (1888-1909) ps. Słowik, przędzalnik w fabryce I.K. Poznański, bojowiec PPS, aresztowany w 1908 roku, powieszony 1 stycznia 1909 roku w więzieniu przy ul. Długiej w Łodzi.

17. Szymczak Stanisław (1886-1908) ps. Jerzy, urodzony 8 maja 1886 roku, robotnik fabryki Geyera, bojowiec PPS, uczestnik akcji ekspropriacyjnej pod Rogowem 8 listopada 1906 roku , aresztowany 08.09.1907 roku, skazany za napad na furgon składów monopolowych przy ul. Rokicińskiej w kwietniu 1907 r. i za zamach na wachmistrza żandarmerii przy Szosie Pabianickiej, powieszony w więzieniu przy ul. Długiej 11 listopada 1908 r.

18. Topolski Ignacy (1888-1908), bojowiec PPS, aresztowany w czerwcu 1907 r., skazany na 20 lat więzienia za zamach na strażników podczas nieudanej ucieczki z więzienia piotrkowskiego, skazany na karę śmierci za napad na furgon składów monopolowych przy ul. Rokicińskiej w kwietniu 1907 r., powieszony w więzieniu przy ul. Długiej 11 listopada 1908 r.

19. Walczak Roman (1885-1908), bojowiec SDKPiL, skazany za zabójstwo żandarmów z 7 kwietnia 1907 roku, powieszony w więzieniu przy ul. Długiej 4 maja 1908 roku

Źródła: Biogramy przygotowane na podstawie Słownika Biograficznego Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego , Polska Bojowa (Łódź 1937) ora Łódź w ogniu ( 1931 r) Martynowski Stanisław.
Zdjęcie mogiły z zasobów projektu Czerwony Goździk (listopad 2025).

Przygotowali Przemysław Kmieciak i Dariusz Bondar