Lokalizacja: Cmentarz Stare Powązki, ul. Powązkowska 14, 01-797, Warszawa

Kwatera: 155b-4-13

Michał Tokarzewski-Karaszewicz (1893-1964)

Urodził się we Lwowie. Ukończył gimnazjum w Drohobyczu, gdzie związał się z Polską Partią Socjalno-Demokratyczną Galicji i Śląska Cieszyńskiego. Podczas demonstracji w dniu wyborów do parlamentu austro-węgierskiego 1911 roku został ciężko ranny. W 1913 roku rozpoczął studia na Wydziale Prawa i Umiejętności Politycznych Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie, kontynuowane później na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Był dowódcą oddziałów „Strzeleca” w Drohobyczu i Samborze oraz inspektorem Okręgu Krakowskiego Związku Strzeleckiego.

W sierpniu 1914 roku wstąpił do Legionów Polskich. 24 października 1914 roku został ciężko ranny podczas bitwy pod Laskami-Anielinem. W 1915 roku awansowany do stopnia majora. W czasie kryzysu przysięgowego został na krótko internowany, później działał w strukturach Polskiej Organizacji Wojskowej na terenie Ukrainy i Białorusi, gdzie za swoją działalność był 3-krotnie aresztowany przez władze bolszewickie. Zwolnienia zawdzięczał kontaktom Kazimierza Pużaka, kierującego pracami PPS na terenie Rosji.

W 1918 roku ponownie objął dowodzenie 5 pułku piechoty Legionów i wspomógł oddziały polskie walczące z Ukraińcami o Przemyśl, a 19 listopada 1918 roku zorganizował odsiecz dla walczącego Lwowa. W czerwcu 1919 został awansowany do stopnia pułkownika. W 1924 roku awansowany na generała brygady. W czasie przewrotu majowego 1926 roku opowiedział się po stronie zamachowców.

Podczas kampanii wrześniowej od 11 września dowodził grupą operacyjną w składzie Armii „Pomorze” i wraz z nią uczestniczył w bitwie nad Bzurą. 27 września 1939 stanął na czele organizacji wojskowej – Służby Zwycięstwu Polski. Po utworzeniu Związku Walki Zbrojnej – ZWZ został komendantem Obszaru nr 3 Lwów. W marcu 1940 został aresztowany przez NKWD podczas próby niemiecko-sowieckiej linii demarkacyjnej na terenie okupowanej Polski. Niezidentyfikowany trafił do łagru pod Workutą, a po odkryciu jego prawdziwej tożsamości do więzienia NKWD na Łubiance. Po tym, jak został zwolniony w sierpniu 1941, podjął służbę w Armii Polskiej w ZSRR jako dowódca 6 Dywizji Piechoty „Lwów”.

W marcu 1943 został zastępcą dowódcy Armii Polskiej na Wschodzie. Obowiązki zastępcy. Od grudnia 1944 do sierpnia 1946 pozostawał w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej, zajmując się „sprawami specjalnymi”.

Do grudnia 1946 przebywał w Dowództwie 2 Korpusu Polskiego, a następnie Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia. Po zakończeniu II wojny światowej pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii, biorąc czynny udział w życiu polskiej emigracji. Pracował zawodowo jako robotnik w fabryce sprzętu radiowego. Od 1954 był Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych i ministrem obrony narodowej w rządzie na uchodźstwie.

Zmarł 22 maja 1964 roku w Casablance. Pierwotnie został pochowany na cmentarzu Saint-Sauveur-des-Monts w Kanadzie, później na Brompton Cemetery w Londynie. We wrześniu 1992 urna z jego prochami została przeniesiona z Brompton Cemetery na cmentarz Powązkowski (kwatera 155b-4-13).

Symboliczny grób na cmentarzu Brompton w Londynie:

Lokalizacja: Brompton Cemetery, Fulham Rd, Kensington, London SW10 9UG, Wielka Brytania

Przygotował Jakub Skrzypkowiak