Lokalizacja: Cmentarz Rakowicki, ul. Rakowicka 26, Kraków, 31-510

Sektor: Aleja Główna Grób: między pasami 43 i 45

Urodził się 26 października 1866 roku w Zbarażu, w ówczesnym Cesarstwie Austriackim. Polski polityk socjalistyczny, poseł do Izby Posłów Reichsratu w latach 1897-1918 (w Cesarstwie Austriackim w okresie Polski pod zaborami), pierwszy premier Polski (sprawował funkcję krótko, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości) w Tymczasowym Rządzie Ludowym Republiki Polskiej, tzw. rządzie lubelskim, pierwszym polskim rządzie (7-11/14 listopada 1918 roku -14 listopada – data pełnego podporządkowania się Piłsudskiemu i następnie z polecenia Piłsudskiego próba sformułowania kolejnego rządu w dniach 14-17 listopada), publicysta, współzałożyciel Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego utworzonej w 1892 roku we Lwowie z ramienia której był posłem w sejmie austriackim i której jednocześnie przewodził. W Reichsracie był m. in. szefem klubu poselskiego Związku Posłów Socjalno-Demokratycznego. Od 1902 roku, w okresie zaborów sprawował równolegle funkcję Radnego Krakowa. Po rozpoczęciu I wojny światowej na krótko pełni funkcję zastępcy komisarza wojskowego w Miechowie. Następnie komisarz Polskiej Organizacji Narodowej (1914). Po zjednoczeniu w 1919 roku PPSD, PPS i PPS Zaboru Pruskiego – członek Rady Naczelnej i jeden z przewodniczących Polskiej Partii Socjalistycznej. Później wszedł w skład Wydziału Wykonawczego NKN (Naczelnego Komitetu Narodowego), organu, który zadecydował o utworzeniu Polskich Ochotniczych Sił Zbrojnych, czyli Legionów Polskich.

W wolnej Polsce znalazł się w pierwszym polskim sejmie – Sejmie Ustawodawczym (1919-1922) i współtworzył klub parlamentarny, o nazwie Związek Polskich Posłów Socjalistycznych, którego został prezesem. Wszedł również w skład konwentu seniorów izby. W latach 1922-1927 ponownie zostaje posłem i sprawuje funkcję Wicemarszałka Sejmu. Kontrkandydat Gabriela Narutowicza na urząd pierwszego Prezydenta RP (wybory przegrywa). W okresie 1927-1936, najpierw wybrany na kolejną kadencję do sejmu zostaje wybrany na Marszałka Sejmu, rezygnuje z wszelkich funkcji partyjnych (był wówczas przewodniczącym Rady Naczelnej PPS i redaktorem PPS-owskiego pisma „Pobudka”). Pozostaje natomiast nadal przewodniczącym Zarządu Głównego założonego przez siebie Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (TUR, istniejącego od 1923 roku). Funkcję tą pełnił w TUR-ze nieprzerwanie od początku aż do śmierci. Od przewrotu majowego w 1926 roku z przyjaciela Piłsudskiego zamienia się w jego ostrego, ale merytorycznego oponenta.

W 1929 roku dochodzi z inicjatywy Daszyńskiego do powstania bloku zwanego Centrolewem, opozycji względem sanacyjnego rządu znanego wówczas jako Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem Józefa Piłsudskiego (BBWR). 31 października 1929 roku w otwartym konflikcie twarzą w twarz z Piłsudskim, jako Marszałek Sejmu, odmawia otwarcia tej Izby Niższej. Piłsudski wkracza do Sejmu z liczbą około 100 żołnierzy i Daszyński wypowiada słynne: „Pod bagnetami, rewolwerami i szablami nie otworzę [Sejmu]”. I rzeczywiście nie ugina się pod presją Piłsudskiego i uzbrojonych po zęby żołnierzy. W latach 30-tych, pod koniec życia, wycofuje się z działalności politycznej. Prywatnie syn Ferdynanda Daszyńskiego (urzędnika państwowego) i Kamili z Mierzeńskich. Brat Tomasza, Piotra, Feliksa i Zofii. Z aktorką Maria Paszkowską miał pięcioro dzieci: Feliksa, Stefana, Jana, Helenę Rummel, Hannę Borkowską. Z wcześniejszego nieformalnego związku z Felicją Nossig-Próchnik miał prawdopodobnie nieślubne dziecko, późniejszego znanego działacza PPS – Adama Próchnika. Pod koniec życia poślubił Cecylię (Celinę) Kempner. Zmarł 31 października 1936 roku w Bystrej Śląskiej koło Bielska.

W pamięci pozostanie jako świetny erudyta, agitator, orędownik pokoju, demokracji, jeden z Ojców Niepodległości, przyjaciel robotników nie wahający się jako poseł wspierać strajki i demonstracje i przede wszystkim wybitny polityk mąż stanu, socjalista, krzewiciel nowoczesnej myśli socjaldemokratycznej, która i w dzisiejszych warunkach politycznych niestety wciąż pozostaje niedoścignionym marzeniem. Prawa pracownicze, prawa kobiet, ogólne prawa człowieka i wolności cywilizowanego państwa prawa – to tematy, które przywoływał Daszyński, i o które dziś wciąż upominają się działacze i działaczki ideowej lewicy.

Biogram i zdjecie grobu autorstwa Grzegorza Skórki-Króla