Postument z prochami Ryszarda Zakrzewskiego.

Lokalizacja: Polska Kościół św. Andrzeja Boboli, 1 Leysfield Rd, London W12 9JF.

Stare columbarium, postument 3.

 

Ryszard Zakrzewski (1913-1994)

Urodził się 11 lutego 1913 roku w Skierniewicach. Studiował na wydziale mechanicznym Politechniki Warszawskiej oraz socjologie na Uniwersytecie Warszawskim, choć żadnego z tych kierunków nie ukończył. W czasie studiów działał w sanacyjnym Legionie Młodych, a od 1935 roku należał do jego Komendy Głównej. Od 1939 roku członek PPS. W czasie kampanii wrześniowej walczył w szeregach Ochotniczych Batalionów Obrony Warszawy.

W 1943 roku został wywieziony na roboty przymusowe do Austrii, skąd uciekł na teren Jugosławii. W okolicy Mariboru wstąpił do partyzantki komunistycznej podległej Josipowi Broz-Tito. Wiosną 1945 roku przedostał się do Włoch, gdzie trafił do Drugiego Korpusu Polskiego. Tam zaangażował się w działalność PPS, a w 1946 roku objął redakcje „Robotnika Polskiego w Italii”.

Po demobilizacji wyjechał do Wielkiej Brytanii. Po przyjeździe pracował jako robotnik budowlany. W 1948 roku został wybrany do Centralnej Komisji Rewizyjnej PPS i wszedł do Komitetu Głównego. W roku 1954 roku został jednym z przedstawicieli PPS w Tymczasowej Radzie Jedności Narodowej. W 1957 roku został członkiem Rady Partyjnej i Komitetu Zagranicznego PPS. Od 1962 do 1973 roku był redaktorem naczelnym „Robotnika”, choć już wcześniej pełnił funkcje sekretarza redakcji, będąc de facto naczelnym.

W latach 1949-1973 był członkiem zarządu Stowarzyszenia Polskich Kombatantów. należał też do władz Federacji Światowej Stowarzyszenia Polskich Kombatantów; ponadto był członkiem zarządu Zjednoczenia Polskiego w Wielkiej Brytanii, Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego i Związku Dziennikarzy RP, kierował księgarnią SPK w Londynie.

W 1957 roku został zwerbowany przez wywiad cywilny PRL jako współpracownik (ps. Teodor, Teoś). Początkowo niechętny, zaczął przekazywać informacje na temat środowiska emigracyjnego, jak i sytuacji i konfliktów w kierownictwie PPS. Pieniądze otrzymane od wywiadu wydawał na umocnienie własnej pozycji wewnątrz partii, na wydawanie własnego pisma „Notatnik Socjalisty”, a później na finansowanie „Robotnika”, który podupadł po odejściu Adama Ciołkosza ze stanowiska redaktora naczelnego. Ostatecznie zerwał współpracę w 1962 roku.

W latach 1988-1991 był członkiem Rady Narodowej RP, a od listopada 1989 do grudnia 1990 ministrem spraw krajowych w ostatnim Rządzie RP na uchodźstwie. Po upadku komunizmu był członkiem Komisji Likwidacyjnej Rządu RP na Uchodźstwie. Uczestniczył w rozmowach na temat przekazania insygniów prezydenckich nowo obranemu prezydentowi Lechowi Wałęsie. Po rozwiązaniu emigracyjnych władz wszedł do zarządu Polonia Aid Foundation Trust.

Zmarł 14 maja 1994 roku w Londynie.

 

Bibliografia:
pl.wikipedia.org/wiki/Ryszard_Zakrzewski
Zanim został ministrem. O kontaktach Ryszarda Zakrzewskiego z wywiadem PRL, Krzysztof Tarka, Polska 1944/45–1989. Studia i Materiały XV/2017

Przygotował Jakub Skrzypkowiak