Henryk i Anna Moszczyńscy

Grób Henryka i Anny Moszczyńskich

Lokalizacja: South Ealing Cemetery, 28 Chilton Avenue, Londyn, W5 4RU, Wielka Brytania

Sektor: EE Nr Grobu: 7O

Henryk Moszczyński (1899-1976) ps. ‚Kret’

Urodził się 14 lipca 1899 r., w majątku Smolan-Żardawy. Syn Wincentego-Jana, ławnika sądu w Płońsku i Balbiny Radzymińskiej. Członek Polskiej Organizacji Wojskowej. Jako drużynowy harcerski był szefem POW na terenie Mlawy, gdzie dowodził akcją rozbrajania żołnierzy niemieckich.

Ochotnik wojny 1920 roku. Był uczestnikiem III Powstania Śląskiego. Ukończył wydział prawa Uniwersytetu Warszawskiego i w latach 1925-38 zatrudniony był w Głównym Urzędzie Statystycznym w Warszawie. Członek PPS od 1926 roku. Aktywnie działał w Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej i Towarzystwie Uniwersytetów Robotniczych, był również wiceprezesem Zarządu Związku Urzędników Państwowych.

W 1938 roku rozpoczyna pracę w Ministerstwie Przemysłu i Handlu. Po wybuchu II wojny światowej zostaje zmobilizowany jako porucznik rezerwy. W 1940 roku internowany w obozie w Kozielsku a później w Griazowcu. Po zawarciu układu Sikorski-Majski został pracownikiem Ambasady Polskiej w Kujbyszewie. W 1942 roku został ewakuowany do Londynu, gdzie zatrudniony był w Ministerstwie Przemysłu Handlu i Żeglugi. W 1944 napisał słynny raport pod tytułem “Spadochroniarze z Kozielska. Tajni współpracownicy NKWD w polskim obozie jenieckim w ZSRR” traktujący o próbach rekrutacji agentów wśród polskich jeńców. Pisał również do konspiracyjnego „Robotnika” pod pseudonimem „Haski”.

Od 1952 roku był członkiem Centralnej Komisji Rewizyjnej PPS a w 1965 roku został mianowany wiceprzewodniczącym Centralnej Rady Partyjnej.

Zmarł 6 lutego 1976 roku.

Anna Barbara Moszczyńska (1913-2004)

Urodziła się 3 grudnia 1913 roku we Lwowie. Córka Feliksa Emila Madejewskiego i Stefanii Kahane. Studiowała prawo na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie oraz ukończyła kurs ekonomiczny. W latach 1935-37 była urzędniczka Starostwa Grodzkiego m. Lwowa a później, do wybuchu wojny była urzędniczka Miejskiej Kasy Oszczędności we Lwowie. W okresie II wojny światowej została aresztowana przez NKWD i wywieziona do obozu pracy przymusowej na Syberię. Przebywała tam w latach 1940-1942.

Po uwolnieniu pracowała w dziale opieki społecznej Ambasady Polskiej w Kujbyszewie. Była współorganizatorką i pracowniczką Oddziału Polskiego Czerwonego Krzyża w Nairobi w latach 1942-44. Po wyjeździe do Wielkiej Brytanii została urzędniczką Ministerstwa Informacji i Propagandy, a następnie, w latach 1944-48 pracowniczką Interim Treasure Committee for Polish Question. W 1946 była jedną z współzałożycielek Zjednoczenia Polek na Emigracji.

W latach 1987-2000 pełniła funkcję kierowniczki biura informacji przy Zjednoczeniu Polskim. Redaktorka „Polskiego Informatora” i współredaktorką miesięcznika „Orzeł Biały”. W 1965 została członkinią Centralnego Komitetu Zagranicznego Polskiej Partii Socjalistycznej. W 1987 roku została również wybrana członkinią Prezydium Rady Naczelnej PPS. Wieloletnia działaczka Polskiego Ośrodka Społeczno-Kulturalnego w Londynie. Odznaczona między innymi Krzyżem Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Złotą Honorową Odznaką Stowarzyszenia Polskich Kombatantów i Medalem Zasługi Polskiej Misji Katolickiej w Anglii i Walii.

Zmarła 31 lipca 2004 roku.

Bibliografia:
Polska Partia Socjalistyczna na Emigracji, Roman Stefanowski, 1996
PPS 1892-1992, Roman Stefanowski, 1992
Lwowianie na świecie, Zbigniew Judycki, Rocznik Kresowy, Nr. 2, 2016
http://nidzica.wm.pl/532326,Zyciorysy-Niepodleglej-Henryk-Moszczynski-1899-1976.html