Grób Krzysztofa Dunin-Wąsowicza

Lokalizacja: Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Powązkowska 43/45, 01-797, Warszawa

Kwatera: C15-1

Krzysztof Dunin-Wąsowicz (1923-2013) ps. ‘Mirski’

Urodził się 22 stycznia 1922 roku w Warszawie. Syn Władysława, dziennikarza oraz żołnierza Legionów Polskich i Janiny z Rubachów, pedagożki i publicystki. Od młodości związany z ruchem socjalistycznym, członek Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej „Spartakus”. W 1935 roku rozpoczął naukę w gimnazjum im. ks. Józefa Poniatowskiego na warszawskim Żoliborzu. We wrześniu 1939 roku nie brał udziału w obronie Warszawy, która opuścił wraz z rodzicami i do której powrócił na początku października.

Maturę zdał w 1940 roku uczęszczając na tajne komplety. W październiku 1941 roku rozpoczął studia historyczne na podziemnym Uniwersytecie Warszawskim. W czasie okupacji niemieckiej pracuje w jednej z warszawskich księgarni. Był członkiem socjalistycznej organizacji młodzieżowej „Płomienie” i członkiem redakcji pisma o tej samej nazwie, a także podchorążym Armii Krajowej w kompanii K4 pułku „Baszta”. Był również wspólpracownikiem Rady Pomocy Żydom „Żegota”.

3 kwietnia 1944 roku został aresztowany przez Gestapo za dzialalność konspiracyjną. Więziony na Alei Szucha i na Pawiaku. Przewieziony do obozu koncentracyjnego Stutthof. Z obozu uciekł 8 lutego 1945 roku.
W kwietniu 1945 przeniósł się do Krakowa gdzie kontynuował studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po ukończeniu nauki przeniósł się do Warszawy. Przez kolejne trzy lata był działaczem Związku Niezależnej Młodzieży Akademickiej i Polskiej Partii Socjalistycznej. W 1946 rozpoczął pracę w Instytucie Pamięci Narodowej.

W kwietniu 1945 roku obronił pracę doktorską na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1955-1994 pracował w Instytucie Historii PAN. W 1964 roku otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego a w 1980 roku mianowany został profesorem zwyczajnym.

W 1956 roku związał się z Klubem Krzywego Koła.

W latach 1988-90 członek Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. W 1986 roku otrzymał tytuł ‘Sprawiedliwy wśród Narodów Świata’ od Instytutu Yad Vashem w Jerozolimie.

Po roku 1989 wstąpił do reaktywowanej Polskiej Partii Socjalistycznej.

Był członkiem Rady Naukowej Polskiego Słownika Biograficznego, pełnił funkcje wiceprezesa Towarzystwa Naukowego im. Adama Próchnika.

Odznaczony między innymi Złotym Krzyżem Zasługi (1967), Krzyżem Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1978), Krzyżem Oświęcimskim (1987), Krzyżem Oficerskim OOP (1992), Krzyżem Komandorskim OOP (1998) i Krzyżem Armii Krajowej (1996).

Zmarł 9 maja 2013 roku w Warszawie.

Bibliografia:
In Memoriam. Zmarł profesor Krzysztof Dunin–Wąsowicz, Dzieje Najnowsze, Vol. 45, No. 3, 2013
Historia i trochę polityki: wspomnienia, Pamięć i Niepodległość, 14/2 (26), 2006
Polska Partia Socjalistyczna w latach wojny i okupacji 1939–1945. Księga wspomnień, 1995
http://www.wiez.com.pl/2019/05/09/krzysztof-dunin-wasowicz-socjalista-niezlomny/
http://www.ihpan.edu.pl/zmarli/dunin-wasowicz-krzysztof-1923-2013/